Otobüs Yangınları ve Alınacak Önlemler (Geçen haftaki yazımın devamıdır)




1)   Yangın söndürme sistemi, sistem üreticisinin montaj klavuzuna göre kurulmalıdır.

2)   Otobüs yangınlarının nedenleri hakkında bilgi vermeden önce, bir otobüsün üretimi ve piyasaya nasıl arz edildiğine değinmek gerekir. Bir motorlu aracın piyasaya arzının yapılabilmesi için, motorlu araçların kategorilerine ve sınıflarına bağlı olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yayımlamış olduğu standartları, ki bu standartlar AT (Avrupa Topluluğu) ülkelerinde yayımlanmış olan standartlarla yüzde 90 oranında benzerdir, sağlamak zorundadır. Ülkemizde, otobüslerin üretimi de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yayımlamış olduğu standartlara uygun olarak yapılmakta ve ilgili standartlar, Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından incelenerek, aracın piyasaya arzı için söz konusu araca “TİP Onayı” verilmektedir.

3)   Otobüslerde oluşan yangınların yüzde 70-74’ü motor odasından çıkmaktadır. Euro 4, 5, 6 dizel motorlarda yakıt püskürtme basıncı çok yüksektir (Bin 500- 2 bin bar). Bu nedenle, motor odasında bulunan yakıt sistemini oluşturan parçaların bakım ve onarımlarının, eğitim almış personel tarafından yapılması önemlidir. Motor odasındaki yakıt sistemlerinin bakım ve onarımının, tekniğe uygun olmaması durumunda, zaman içerisinde tehlikelere yol açacağı aşikardır.

4)   Yetkili olmayan veya eğitimsiz personel tarafından, elektrik tesisatları üzerinde yapılan tadilatlar. Araçlar üretildikten sonra, araç hakkında teknik bilgisi olmayan ve hiçbir eğitim almamış, araç elektriği konusunda yetersiz kişilerin, araç üzerinde yaptığı tadilatlar araçların yanmasına neden olabilmektedir. Örneğin, yolcuların 220 Volt elektrik ihtiyacını karşılayabilmek için araç içerisine monte edilen inverterin aküden giriş ve çıkış kablolarının kesit ölçüleri ve sistem üzerinde kaç tane priz bulunacağı ve bu devreyi korumak için, devreye kaç amperlik bir sigorta takılması gerekeceği hesap edilmelidir. Bu tadilat ancak, bir mühendis tarafından projelendirilmeli ve yetkili bir onay makamı tarafından onaylanmalıdır. Ancak, piyasada bu tip tadilatlar, yetkisiz ve eğitimsiz kişiler tarafından yapılmakta ve herhangi bir onay alma zorunluluğu bulunmamaktadır.

5)   Öncelikle, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yayımlamış olduğu yasal standartların, araç trafiğe çıktıktan sonra da, devam etmesi için gerekli denetim ve kontrollerin yapılması sağlanmalıdır.

6)   Yandın ağılama ve alarm sistemleri ile ilgili yayımlanmış olan yönetmeliklerin gerekleri yerine getirilmelidir. Sistemin çalışıp çalışmadığı periyodik olarak kontrol edilmeli, hafif kusurlar listesinden çıkartılarak ağır kusurlar listesine alınmalıdır.

7)   Araç üzerinde yapılacak olan her türlü tadilatın yetkili servislerde veya eğitimli ve yetkilendirilmiş personel tarafından yapılması sağlanmalıdır. Yukarıda da belirtildiği üzere, AİTMY’de belirtilen tadilalar ve montajlar kapsamında yapılan tüm tadilatların ve montajların, TSE’nin yetkilendirildiği mühendisler tarafından projelendirilmesi gerekmektedir. Ancak, araçlar üzerinde, AİTMY’de yer almayan tadilatlar da yapılmaktadır. Bir örnek verecek olursak, 24 volt’dan 220 VOLT’a çıkarma tadilatı. Söz konusu sistemin tadilatı, yetkili servislerde veya eğitimli ve yetkilendirilmiş kişiler tarafından yapılmalıdır.

TOFED, İçişleri Bakanlığı ve Sanayi Bakanlığı’nın da katılımı ile “Otobüs Yangınları Nasıl Önlenir” isimli bir toplantıya gidecek, inşallah bu konuda önemli kararlar alınır ve uygulanır.

Veysel Tanrıverdi’nin Önerisi

Babadan otobüsçü, Ankara’da işletmecilik yapan kardeşimiz Veysel Tanrıverdi, otobüs yangınlarından nasibini almış bir otobüsçü olarak bana ulaştı ve bir ricada bulundu. “Abi yangınlar ve otobüsçülük konusunda elinizden geleni yapıyor ve köşenizde bizi bilgilendiriyorsunuz. Benim bir önerim var. Teknoloji o kadar ilerledi ki üretici firmalar, yeni yapacakları otobüslerde; yanmaz kumaş, yanmaz boya ve yangına dayanıklı malzemeleri kullanarak üretim yapsalar. En azından yolcuyu tahliye etme imkanı doğar ve otobüsteki zarar azamiye düşer. Tabii ki sizin de her zaman bahsettiğiniz gibi elektrik sistemlerine ilave kablo yapılmaması için bir teknoloji geliştirilebilir” diyor kendisi. Kendisini kırmadım, önerisini sizlere ilettim.

 

Kalın sağlıcakla.